I.

Trước đây, người ta chưa gọi là “Dư luận viên”. Thường vẫn  gọi là cán bộ tuyên huấn. Cấp huyện là có ban tuyên huấn rồi. Mấy ông trong ban này lúc ấy oai lắm. Các ông  thường đi nghe tuyên huấn tỉnh, sau về nói lại với cán bộ và các tầng lớp nhân dân ở huyện. Nội dung thường thấy trong các buổi nói chuyện này là tin thời sự, đặc biệt là tin chiến thắng khắp nơi từ bắc tới nam (không bao giờ có tin ta thất bại, dù chỉ là tạm thời), và nghị quyết các loại (lúc ấy có người đã đề xuất nước ta nên xuất khẩu nghị quyết để nâng cao đời sống nhân dân cơ mà).

Báo chí hiếm, đài lại càng hiếm hơn nên được nghe cán bộ tuyên huấn nói chuyện là niềm vinh hạnh lớn. Những lời của các ông ấy nói là  “những lời như chân lý sinh ra” (thơ Tố Hữu). Công bằng mà nói, các cán bộ tuyên huấn đã góp phần không nhỏ vào việc động viên toàn dân tham gia đánh Mỹ giành thắng lợi cuối cùng.  Muốn làm tuyên giáo thì phải nói giỏi, trơn tru, lưu loát, có thế mới hấp dẫn được người nghe. Nhưng nghe mấy ông tuyên giáo huyện thì chán lắm. Nhiều ông nói ngọng. Lại cứ hay dở “chiêu” : “vấn đề này tôi chỉ nói nội bộ, các đồng chí đừng …” (ý là vấn đề này rất bí mật, các đồng chí là người rất đáng tin cậy tôi mới nói). Người nghe thấy sướng quá, hóa ra mình cũng là người quan trọng được biết những điều  “bí mật” mặc dù những điều các ông ấy nói, BBC, Tiếng nói Hoa Kỳ… nó nói lâu rồi. Nhiều ông tuổi còn trẻ nhưng hay gọi lãnh tụ bằng “anh”, ý “mình với các “anh ấy” gần gũi lắm”. Mở miệng là “anh Duẩn, anh Đồng, anh Giáp… “. Cũng là học lẫn nhau cả thôi. Tỉnh đi nghe trung ương nói, thấy trung ương gọi bằng “anh”, khi về nói cho huyện cũng gọi như thế, rồi huyện thấy tỉnh gọi thế, cũng bắt chước. Người bình thường thấy gọi bằng “anh” nghe “oai” lắm. Nhưng người có tí hiểu biết thì thấy vừa “xấc”, vừa “hợm”. Khi nào phải nghe các ông ấy nói chuyện thì tốt nhất là kiếm một góc mà ngồi, mang theo quyển sách.

Từ khi về Hà Nội, nơi tôi làm việc có quan hệ với trường Nguyễn Ái Quốc (bây giờ là Học viện Hồ Chí Minh gì đấy!), cơ quan tuyên huấn cỡ lớn. Chi bộ quan tâm đến tình hình tư tưởng của anh em nên thỉnh thoảng vẫn mời mấy vị ở đấy về nói chuyện. Trình độ cấp trung ương, nên câu chuyện cũng có hấp dẫn hơn. Nhưng vẫn không chừa được cái bệnh: “vấn đề này tôi chỉ nói nội bộ…”. Và nhất là vẫn  cái bệnh của tuyên huấn, thường nói lấy được, bất chấp sự thực khách quan.Vì cứ nghĩ người nghe không biết gì. Hoặc người ta có biết nhưng không thể “cãi” được. Nói mà tin rằng không có ai phản bác thì muốn nói gì chẳng được?

Một lần, khoảng 1995 , 1996, một ông đến nói về công cuộc đổi mới. Ông ấy nói đại ý: Chúng ta phải biết ơn đảng nhiều lắm vì nhờ đảng mới có đổi mới, nhờ đảng, cuộc sống của chúng ta mới được cải thiện như ngày hôm nay. Rồi ông ấy lấy thí dụ chứng minh cho cái điều ấy: Cách đây 10 năm, chúng ta phải mang chai đến cơ quan chia nhau mỗi người  một ít xà phòng nước để giặt quần áo, bây giờ thì đủ loại xà phòng; tết Trung thu (hôm ấy sắp đến rằm tháng Tám), mấy người mới được một cái bánh đem cắt ra chia nhau mang về cho các cháu. Bây giờ thì bánh nướng, bánh dẻo ê hề, chỉ sợ không có tiền mà mua…

Mình nghe, “lộn hết cả ruột”.

Đến giờ nghỉ giải lao, ông ấy vào phòng khách ngồi uống nước cùng mấy người nữa. Mình cũng giả vờ vào xin chén nước. Sau vài câu xã giao, mình hỏi:

–         Anh chắc năm nay cũng khoảng năm mươi tuổi?

–         Vâng, tôi năm nay năm mốt.

–         Xin lỗi, thế anh quê tỉnh nào?

–         Cám ơn anh hỏi thăm. Tôi quê Thái Bình, tỉnh năm tấn xưa đấy.

–         Anh hơn tôi một tuổi, nhưng vì anh quê ở Thái Bình nên có thể anh không biết. Từ năm 1959 về trước, thỉnh thoảng cứ sau ngày lĩnh lương, bố tôi thường đến nhà bà bác có cửa hàng tạp hóa, mua một hòm xà phòng giặt, mỗi hòm khoảng vài ba chục bánh. Khi nào dùng hết, lại đến chở. Chẳng có ai phân phối hay phải chia bôi gì. Còn cái bánh Trung thu ấy, cứ trước ngày Tết độ nửa tháng, bố mẹ tôi lại dẫn mấy anh em đi dọc các phố hàng Ngang, hàng Đường, Đồng Xuân xem người ta làm bánh trung thu. Vào dịp này, cửa hàng nào cũng làm bánh ngay bên ngoài, người mua có thể chứng kiến đủ mọi công đoạn ra đời của một cái bánh. Mấy ông thợ làm bánh khoác tạp dề, đội mũ vải trắng nhào, trộn, vỗ khuôn chan chát…. Người ta cứ làm, mình cứ xem, không ai chào mời. Đó cũng là cái tử tế của các nhà buôn thời ấy. Rất cần khách hàng, nhưng vẫn giữ tự trọng,  không khúm núm, xun xoe mời chào. Xem một lúc lại đi hàng khác. Khi nào chán rồi, mỏi chân rồi, thì mua một hộp, hai hộp. Mua bao nhiêu cũng được, mua  nhiềuthì được rẻ hơn. Chỉ có từ sau 1960, chúng ta tiến lên chủ nghĩa xã hội nên mới không có xà phòng mà giặt, phải dùng chất tẩy mà người ta gọi là  xà phòng nước, bánh trung thu cho trẻ con mà phải cắt từng cái làm hai ba phần chia nhau.

Ông tuyên giáo tỏ vẻ ngạc nhiên:

–         Thế ạ?

–         Chắc vì anh ở Thái Bình nên không biết. Tôi xin “tiết lộ” với anh cái sự thật ấy. Ta bây giờ nếu có vui thì là vui vì cuộc sống của chúng ta đã được trở về với những quy luật vốn có. Có “mới” gì  mà “đổi”, phải không anh? Còn biết ơn thì lại càng không. Chẳng lẽ cái anh nó bóp cổ mình cho đến khi sắp tắc thở mới buông ra, mình lại phải biết ơn?

 Sau lần ấy, cứ mỗi khi đến buổi nghe báo cáo thời sự, tôi lại được thủ trưởng giao cho một công việc gì đấy để không phải tới nghe. May quá!

 

 II.

 Mấy năm nay, in-tec-net có ở khắp nơi, các trang web ngoài luồng phát triển tới mức không kiểm soát nổi, lại thêm cái anh Phây-xờ-búc ngày càng bung ra, khiến các vị tuyên huấn xoay như chong chóng không chống đỡ kịp những lập luận thuyết phục, những sự thật vốn được giấu kín nay được phơi bày. Thế là mấy chục nghìn các DLV ra đời. Có mặt các DLV này, dư luận trên mạng thêm rộng đường, người nói phải, người nói trái, anh nói ngược, chị nói xuôi, phân tích, chứng minh, lý giải… khiến người nghe càng có điều kiện phán xét để rồi tin vào một ý kiến nào đó, thoát khỏi tình trạng “như vịt nghe sấm” hay định hướng một chiều. Để cho các cuộc tranh luận, thảo luận lành mạnh, bổ ích, tôi xin đề nghị các bạn DLV:

  1. Xin các bạn có tên thật. Nhân vật chèo xưa, mỗi khi bước ra sân khấu đều hỏi: “Tôi ra đây có phải xưng danh không nhỉ?” Hỏi thế thôi, chứ chỉ chờ nghe tiếng đế trong hậu trường “không xưng danh thì ai biết là ai!” là tên tuổi, thậm chí quê hương bản quán được công khai. Tôi để ý thấy tất cả các bạn chẳng ai có cái tên thật, cái ảnh đại diện cũng không. Chẳng lẽ các bạn tự nhận mình là người không chính diện (tức là “phản diện”)? Chỉ riêng điều này, các bạn đã tỏ ra không chính danh rồi. Mà “danh bất chính thì ngôn bất thuận”. Làm sao thảo luận được với người không chính danh, làm thế là tự hạ thấp bản thân mình.

Thậm chí, cái không chính danh của các bạn còn khiến người ta nghĩ đến hành động “ném đá giấu tay”. Hay là các bạn cũng chưa đủ tự tin vào những điều mình nói, thậm chí còn thấy hổ thẹn vì những điều ấy nên không dám “xưng danh”? Cho nên thái độ của tôi cũng như của nhiều người thường là coi như không thấy gì mỗi khi đọc ý kiến của những người không chính danh.

  1. Lập luận của các bạn  đều cũ rích. Với ý kiến nào cũng chỉ có bấy nhiêu lý lẽ. Trên FB tuần qua đã có một chàng trai  thống kê những lập luận quen thuộc đến nhàm chán của các DLV, tôi không nhắc lại để khỏi làm mất thời gian của mọi người. Hình như các bạn phải đợi khi nào có đợt tập huấn mới có một chút mới mẻ do cấp trên “gà” cho. Nhưng cũng chỉ mới mẻ được vài hôm thôi. Cuộc sống  luôn luôn vận động sao chỉ với những lập luận xói mòn ấy có thể bác bỏ được biết bao những câu chuyện, lý lẽ, phản bác đầy sức thuyết phục?

Muốn cho cuộc tranh luận thêm hấp dẫn, nói đúng hơn là để ý kiến còn có người đọc, xin đề nghị các bạn chịu khó học hỏi thêm. Cái khi học ở trường, muốn lên lớp, có thể chỉ cần bỏ ra ít tiền cho vào cái phong bì là xong. Nhưng cuộc sống phức tạp hơn nhiều lần khi đi học. Không học, không làm ăn gì được đâu. Nhất là lại làm người chuyên tranh luận, làm việc bây giờ lại có lương, có thưởng. Mà lại tranh luận với một số lượng người khổng lồ, trong đó không ít người “thông kim bác cổ”, tuổi đời có khi đáng tuổi, cha tuổi ông các bạn. Quả là chẳng dễ dàng gì!

  1. Để không khí bàn luận tránh bị ô nhiễm, giữ được sự trong sạch cần thiết, đề nghị các vị (giờ thì tôi không thể gọi “các bạn” được nữa)  nói năng sao cho có văn hóa. Các vị  nói tục nhiều quá, văng bậy nhiều quá. Xem những dòng chữ của các vị, tôi hình dung ra mấy anh thanh niên, tóc nhuộm xanh đỏ, cổ đeo cái dây xích to tướng, ngực áo phanh rộng, khuôn mặt bạc đi vì thiếu ngủ, rít thuốc liên tục,bên cạnh cái gạt tàn đầy những đầu mẩu thuốc lá,  ngồi trước máy vi tính chăm chú với các màn súng nổ, gươm đâm…thỉnh thoảng lại hét lên, lại văng ra những lời tục tĩu để giải tỏa sự bức xúc vì thua cuộc. Hình như các vị thấy thua kém về lý lẽ, bèn đem cơ quan sinh dục của cả hai giới thay cho cái trí não ít học, lười học. Vẫn biết chúng đều là những bộ phận trong cơ thể con người cả, bộ phận nào cũng quan trọng, không thể thiếu, nhưng cái nào có việc của cái ấy. Nhiều lần, tôi đã nhắc nhở các vị “nói năng sao cho lịch sự”, hay “cần chứng tỏ mình là người có giáo dục”. Nhưng hình như các vị  không phải là những người như thế nên văng tục chửi bậy là ngôn ngữ thường thấy trong các comment của các vị. Nghe như lời ăn tiếng nói của những kẻ chuyên hành nghề “đâm thuê chém mướn”. Hay các vị đang hành nghề này bằng bàn phím? Chẳng hiểu các bậc sinh thành ra các vị, vợ con các vị mỗi khi đọc được những dòng ấy họ sẽ nghĩ gì về công lao dưỡng dục ngần ấy năm trời, nghĩ gì về cái người mà hàng ngày họ vẫn “đầu gối tay ấp”, nghĩ gì về người bố, người mẹ của mình? Cũng có thể đây chính là lý do để các vị  không dám chính danh?

Vài lời đề nghị, chỉ muốn những cuộc trao đổi thú vị hơn.

33 BÌNH LUẬN

  1. Ông Giao ơi, cái nghề của bọn mình một thời cũng là những dư luuận viên đấy,chỉ ko lố bịch như các ông ấy bây giờ

  2. Bac Giao ơi, những thứ bác nói thì mời sang bên Ba Sàm, Dân Làm Báo, Cầu Nhật Tân, Tễu, Diễn đàn dân sự… mà xem, vô thiên lũng sự tục tĩu, hỗn láo, vu cáo. Chúng cũng là dư luận viên cả đấy bác ạ, giấu mặt, tục tĩu…

  3. Xin cảm ơn bác Giao về bài viết của bác, vì bác viết hay và đúng quá về cái lực lượng DLV này, mà nay ta nên gọi nó là lực lượng Tuyên huấn thời thân Tầu. mà không hiểu sao người ta đã nặn ra một lực lượng vô bổ đến như vậy. Chắc chắn nó ngốn không ít tiền thuế của dân. Cái lực lượng mà nó như đã cùng những thế lực hắc ám khác ẩn tàng giúp dọn đường cho Tầu khựa đặt cái giàn khoan HD 981 vào vùng biển của đất nước ta thì cũng không ngoa!
    Chúc bác khoẻ! Xin cám ơn bác

  4. Toàn dân miền Bắc bị đảng CS dìm xuống bùn ngay sau khi bọn nó về tới Ba Đình năm 45 và dân miền Nam năm 1975. Ai lạy chúng hay theo chúng thì cái mủi được đưa lên khỏi mặt sình. Nhưng ngu thay, kẽ thở được lại đi cám ơn thằng khốn nạn. Bầy ruồi nhặng bay theo đám trâu bò mầu đỏ đông hơn quân Nguyên. Chính đám nầy không thể nào phân biệt đâu là mồm, đâu là chổ iả đái nên bạ đâu văng đó, tung toé khắp nơi qua nhiều năm. Ôi gớm thay cho cái gọi là XHCN Việt nam!!!!

  5. chào Chú, cháu rất thích góc nhìn đa chiều trong bài viết của Chú. Nhân tiện cháu xin hỏi quê Chú ở đâu, vì họ nhà cháu cũng là họ Dương Đình. Nếu có thể Chú bớt chút thời gian mail cho cháu: duóngthanhbinhde@gmail.com. Cảm ơn Chú đọc tin!

  6. Thưa bác (có lẽ phải gọi vậy mới đúng), cháu là một hậu sinh, xin mạn phép có một ý kiến sau.
    1.Phần I cháu hoàn toàn không biết gì về tình hình thực tế đất nước khi đó nên không dám có ý kiến.
    2.Phần II, mục 1: có lẽ không nên yêu cầu những thông tin thật (tên, ảnh) trên mạng (luật bảo vệ thông tin cá nhân cho phép làm như vậy). Cháu hoàn toàn đồng ý với bác về tính chính danh nhg trên mạng, việc lấy nick như thế nào và avatar ra sao đôi khi chỉ là sở thích không nhất định là thật. Hơn nữa, trong tranh luận, điều cốt yếu là lý lẽ và viện chứng dẫn ra chứ nhân dạng không phải là yếu tố chính, phải không ạ? Mặt khác, tụi DLV cũng hoàn toàn có thể nghi ngờ về nhân dạng của những người “lề trái” đang tranh luận với họ, và do đó, tranh luận về vấn đề chủ yếu lại bị chuyển sang tranh luận về thông tin cá nhân, cái này cũng là 1 trong các “chiêu” của tụi DLV đấy ạ
    3.Phần II, mục 3: cháu hoàn toàn đồng ý với bác về chuyện ngôn ngữ tục tĩu mà các DLV thường xử dụng, đều đó chỉ làm lý luận của họ kém thuyết phục hơn mà thôi. Tuy nhiên, cháu không nhất trí với đoạn bác miêu tả về các thanh niên “đầu xanh đầu đỏ….”. Đoạn này cháu thật sự thấy bác có thiên kiến với giới trẻ và việc bác đánh đồng họ với đám DLV là hoàn toàn không nên. Cháu có biết một vài người như vậy, họ có chính kiến rất rõ ràng, biết phân biệt đúng sai, biết thế nào là yêu nước, thế nào là yêu Đảng, ko như tụi DLV đâu ạ. Đặc biệt, phần sau nói về các anh chàng “ngồi trước máy vi tính chăm chú với các màn súng nổ, gươm đâm” – gọi tắt là game thủ. Bản thân là một game thủ, cháu biết đa phần họ là những người hiểu biết, các server và game thủ đến từ TQ phần lớn bị banned hoặc kicked trong thời gian kể từ khi TQ hạ đặt giàn khoan trái phép trong lãnh hải nước ta. Bản thân các trò chơi (games) không hề có lỗi, các trò chơi đều có khuyến cáo người chơi, thế giới có ngàn triệu thậm trí hàng tỷ thanh thiếu niên vẫn hàng ngày chơi games, nước bạn Malaysia còn có hẳn 1 Bộ quản lý Esport (thể thao điện tử), vậy có nghĩa là tính chính danh của nó là điều không cần bàn cãi.
    Thưa bác, trên đây chỉ là một vài thiển ý của cháu, mọi ý kiến đóng góp, chia xẻ xin gửi về email của cháu: tranvhoa@hotmail.com.

    P/S: cháu đọc được bài này của bác trên Web của Tiến sỹ Alan Phan nhg phải tìm đến nhà của bác để comment vì sợ những tranh luận có thể gửi đến trang của Tiến sỹ, rất mong bác thông cảm

    • Hậu sinh khả úy. Rất có phong độ. Không biết con cái nhà ai mà giỏi thế. Sáu mươi tuổi tôi, tâm phục khẩu phục.

  7. Cháu cũng là DLV đây bác ạ, quả thật cháu cám ơn bác, nhưng vì ‘bị’bắt buộc nên cháu cứ tà tà thỉnh thoảng viết tý xíu gọi là có ‘làm việc’ vậy chứ thực sự cháu cũng hiểu và rất cảm ơn bác, tuy nhiên cháu hầu như không nói tục đâu bác ạ!

  8. “Có “mới” gì mà “đổi”! Và với em thì “đổi mới” là làm lại những gì cũ rích.
    Thế thì đề nghị Thầy thêm dấu ngoặc kép vào từ “đổi mới” trong các bài (đã và sẽ) viết của Thầy đi – cho nó chuẩn.
    À, Thầy thêm vào 1 số biểu tượng mặt người (vui, buồn, giận…)vào phần bình luận để ai thích thì chèn vào cho nó sinh động nha Thầy.
    Cảm ơn Thầy

  9. Tôi rất thích bài viết này của thầy , thật nhẹ nhàng , thâm thúy , chân tình đầy sức thuyết phục ….

  10. Tự do ngôn luận là quyền của mỗi người .Sao các bạn DLV không tìm cách vứt cái xác ướp ở Lăng Ba Đình xuống Sông Hồng mỗi năm tiêu tốn bao nhiêu tiền bạc của dân Việt Nam .Đây là nguyên nhân của mọi sự nghèo đói …
    Nghe nói đây là xác của một thằng Tàu Phù thì phải.

  11. Đã là người Việt Nam ai cũng yêu nước,DLV lâp luân “Yêu Chủ Nghĩa Xã Hội mới là Yêu Nước.Thế Tổ Tiên chúng ta không yêu nước sao.Chủ Nghĩa Xã Hôi hình dang nó ra sao,đên cuối thế kỷ này không biết co chưa (lời TBT Nguyễn Phú Trọng).
    Bây giờ “Kinh Tế Thị Trường đinh hướng XHCN”,con quái vật gì chỉ có cái đuôi.Xin Ông Giá Chủ DLV trả lời cho toàn dân.

  12. Cụ Giáo Làng làm em nhớ lúc học tiểu học, hay có các cô Thanh Niên Xung Phong, bác Lão Thành Cách Mạng, cựu Chiến Binh đến trường đọc diễn văn rồi kể lại quá khứ hào hùng mà họ trải qua. Nói hăng say phun nước bọt cả vào mấy bé gái ngồi hàng ghế đầu.

    Các bé gái xinh đẹp được “tuyển chọn” riêng, mặc áo váy đẹp, tóc tết bím, má phấn bôi son, cổ thắt khăn quàng đỏ, cầm trên tay một bông hồng, khi các bác già phát biểu xong thì các bé ào lên tặng hoa. Bé xinh đẹp nhất sẽ được bác già bế lên hun cái chóc lên mặt để chụp hình……

  13. Các dư luận viên ngày nay xuống cấp quá rồi, không lý lẽ được câu nào cho ra hồn, tự chửi bậy cũng không nổi, họ chỉ biết cắt dán thôi. Nấp dưới nặc danh/mạo danh cứ thế dán hoài mấy câu tục tĩu khắp mọi nơi, rồi kể công bậy để ăn tiền ngân sách. Tác giả bài này hy vọng hão huyền rằng các DLV còn có khả năng suy nghĩ, học tập, hehehe. Nếu được vậy thì VN đã sánh vai với Hàn Quốc rồi, chứ không phải hàng ngàn dư luận viên chen chúc nhau hôn mặt ghế mà đít sao Hàn vừa ngồi hôm trước.

  14. Xưa các cụ trong đảng Cộng Sản ViệtNam đã có những lời “vàngngọc’.Trần Phú :Trí Phú Địa Hao đào tận gốc CT Hồ Chí Minh
    Đồng Chí Stalin ,ĐC Mao không bao giờ sai lầm TBT Trường Chinh:
    CCRĐ là Cách Mang Long Trời Lở Đất .TBT Lê Duẩn :ta đánh Mỹ là
    đánh cho LX ,TQ .Tiến nhanh,tiến mạnh ,tiến vững chắc lên CNXH.
    Các DLV không cần khai tên vì do Ông Tô huy Rừa ,Dinh Thế huynh
    dạy phải nói theo chỉ đạo và trả lương nên không làm khác

  15. Những bài viết của thầy như thế này cần lắm những “DLV” và các bạn trẻ đọc và suy ngẫm để sao cho “môi trường văn hóa” được trong lành.

  16. Bac Giao dang noi ve van hoa cua cac du luan vien the ma minh doc thay co vai binh luan lai thieu binh tinh , su dung ngon tu thieu nha nhan. Buon !

  17. Chúc mừng anh,tôi đã đọc một lần,giờ đọc lại thấy”bõ ghét “. Bây giờ vì miếng cơm manh áo ngay cả bậc thầy của bọn họ còn chẳng ra sao nữa mà ! ” Vua chèo còn chẳng ra gì . Quan chèo vai nhọ khác chi thằng hề” Khốn nạn đây chỉ là lũ vẹt chứ đâu được là quan ! Anh thông cảm ?

  18. Cám ơn thầy đã viết bài này, hy vọng những dlv đọc và biết dùng chất xám của mình để nhận thức, suy nghĩ rồi cùng tranh cãi hay biện luận trên www. Chúc thầy luôn khoẻ mạnh và minh mẫn.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here