Từ điển Hán Việt Thiều Chửu giải thích Liêm nghĩa là “biết phân biệt, không lấy xằng”. Cũng có sách nói: Liêm là “ tính phân minh ngay thẳng, không lấy của bất nghĩa” hiểu nôm na nghĩa là ý thức được nên cái gì không phải là của mình thì không lấy, không nhận. Cho nên quan thanh liêm là các vị không nhận hối lộ, lại càng không nhũng nhiễu để vòi vĩnh.

Cũng cuốn Từ điển đó giải thích Sỉ là xấu hổ, hiểu theo nghĩa ngày nay là có lòng tự trọng. Cũng có Từ điển giải thích liêm sỉ là “Đức tính của người trong sạch và biết tránh những điều làm cho mình phải cấu hổ”. Sách Cổ học tinh hoa viết: Liêm, sỉ là tính rất hay của loài người, vì người mà không liêm thì cái gì cũng lấy, không sỉ thì việc gì cũng làm. Người mà đến thế là người vứt đi, không khác gì giống vật. Nhất những bậc đứng chủ trương việc nhà, việc nước mà vô liêm, sỉ thì nhà phải suy bại, nước phải nguy vong.

Cho nên, có thể vắn tắt, người có liêm sỉ là người sống trong sạch, không nhận bất  cứ cái gì mình không đáng nhận và có lòng tự trọng nên luôn luôn nói năng, cư xử đúng đắn không để bất cứ ai có thể đàm tiếu.

Nói tới cái đức của con người, xưa luôn coi liêm sỉ là hàng đầu. Cho nên, không cần tới các bậc làm quan luôn lấy việc “tu thân” là việc thường nhật,  những gia đình tử tế cũng luôn dạy con cháu: “giấy rách thì giữ lấy lề”, “ đói cho sạch, rách cho thơm”, không làm bất cứ điều gì  vì sợ “mang tiếng”.  Theo cái truyền thống ấy, lớp cán bộ từ 1945, phần lớn những người xuất thân từ các gia đình tử tế, hấp thụ đầy đủ nền giáo dục của “phong kiến thực dân”, khi tham gia cách mạng đều là những người có liêm sỉ.  Dù ở cấp bậc, chức vụ nào, họ cũng không muốn có sự phân biệt, chênh lệch về mọi mặt với những người xung quanh. Hưởng thụ hơn người chút ít, họ đã thấy xấu hổ. Không bao giờ bản thân và để vợ con, những người thân thuộc dám làm những việc vi phạm tới pháp luật, đạo đức, chưa kể còn luôn luôn gương mẫu để mọi người không thể bàn tán, cười cợt, có ý thức rất cao bảo vệ danh dự của bản thân và gia đình mình.Tôi được nghe câu chuyện, ông Nguyễn Lương Bằng, làm Trưởng ban Kiểm tra Trung ương đảng, thấy người ta mang một cái ghế có đệm nhung tới thay cho cái ghế “ba nan” ông vẫn ngồi làm việc đã từ chối vì không muốn giữa mình và khách tới làm việc ngồi trên hai loại ghế khác nhau. Những gia đình trong một khu tập thể thỉnh thoảng có bữa “tươi” hơn bình thường cũng đều kín đáo, không muốn  lộ cái “hơn” của mình dù chỉ một bữa ăn. “Hơn” người trong những ngày khó khăn cũng khiến người có lòng tự trọng phải xấu hổ. Loại quan tham khi ấy cũng có, nhưng ngay bọn người xấu này cũng còn chút thể diện. Họ phải kín đáo, không dám phô phang, bên cạnh việc phải tự che giấu  để tránh sự nghiêm trị của pháp luật, họ cũng còn đôi chút tự trọng.

Nhưng từ sau cải cách ruộng đất, nhất là từ sau 1975, một bọn người vô liêm sỉ ngày càng lộng hành. Đồng lương cán bộ nhà nước  mà họ hưởng đều thuộc loại “chết đói”, nhưng kẻ nào cũng biệt thự, xe sang, con du học nước ngoài tự túc. Rõ ràng, nếu không đục khoét của công, ăn hối lộ hay làm ăn bất chính, chắc chắn, chúng không thể có khối tài sản khổng lồ như thế. Nhưng thật trớ trêu, chúng công khai, điềm nhiên khoe của, vênh vang với mọi người, bất chấp luật pháp, vì chúng  là những kẻ nằm trong hệ thống và hiểu rõ nhất “nước ta có một rừng luật nhưng đều sử dụng luật rừng”. Nghĩa là chuyện gì thì cũng “nén bạc đâm toạc tờ giấy”.

Tưởng những kẻ vô liêm sỉ khi bị lộ mặt sẽ bị nghiêm trị để làm gương. Nhưng bao lâu rồi, từ những Bộ trưởng, Bí thư Tỉnh ủy, rồi Giám đốc Sở, … giàu có một cách bất thường; những Bộ trưởng, Chủ tịch Thành phố, … sau khi về hưu vẫn kêu than khó khăn để không chịu trả nhà công vụ; những kẻ có chức quyền tha hồ đưa con cháu vào đủ các chức vụ thuộc quyền kiểm soát của mình dù chỉ với tấm bằng tại chức (mà thực chất là bằng giả); những “đại biểu của dân” nói năng như kẻ tâm thần lộ ngay cái bằng cấp của họ đều là của “dởm”, … Tất cả, chúng vẫn “mặt trơ trán bóng” thách thức công luận.

Nhưng nghĩ một chút  sẽ thấy không có gì lạ. Cứ xem các ông vua đã “bãi trào” họ sống ra sao, gia sản của họ thế nào, quan hệ với mọi người trong đó có người khác giới có gì trái đạo lý, … Thế mà các vị luôn là niềm vinh dự lớn lao có mặt ở các lễ lạt và khởi công, khánh thành (người ta phải bảo là “phần chay nào cũng có nước mắt). Và các vị lại sắp được hưởng nghi thức trọng thể nhất khi băng hà để thần dân phải kính cẩn nghiêng mình. Và… rồi sẽ được lấy tên đặt cho các đường phố, được kỷ niệm 100 năm ngày sinh cơ đấy!

“Nhà dột từ nóc” là thế! Trách gì mấy kẻ hạ cấp!

5 BÌNH LUẬN

  1. Nói chuyện liêm sỉ với quan chức giờ khác gì đàn gảy tai trâu ! Người có liêm mới biết sỉ ,còn kẻ vô liêm làm sao mà biết sỉ ? Đám quan chức bây giờ đều tham nhũng , liêm là điều không có trong vốn tri thức của chúng vậy nên chúng sẵn sàng làm điều sỉ nhục nhất ! Chúng lầm tưởng phẩm giá của mình được xác định bởi vị trí xã hội mà chúng kiếm được bằng cách vô liêm sỉ của mình ! Chúng lầm tưởng tiền có thể mua được địa vị nhưng đâu mua được liêm sỉ ? Kẻ đã đánh mất liêm sỉ để tìm kiếm danh vọng làm sao có liêm sỉ để mà giữ liêm sỉ đây ? Kẻ không có liêm sỉ sẽ tiếp tục làm việc vô liêm sỉ theo bản năng phi nhân mà thôi ! Vậy nén nói chuyện liêm sỉ với đám người này quả là vô nghĩa ! Vậy nên các cụ xưa đã dạy rồi:
    “Vô liêm” bẩn bụng là người bỏ đi .

  2. Xã Hội “VÔ LIÊM SỈ “băt nguồn tư cấp CHÍNH QUYÊN câp cao ,dược Bộ Máy BAO CHÍ ,TƯ PHÁP,QUỐC HÔI “Bảo Kê”nên BỄNH “VÔ LIÊM SỈ”
    ngày cang phat triển năm sau nhiều hơn năm trước.
    Nếu cac Quan Chưc dam đưng trươc Tượng Đài Nghĩa Trang Liệt Sĩ
    mà dám THỀ “Nếu Tôi Tham Nhũng thì sẽ bị “TRỜI TRuU ĐÂT Diêt”
    “TUYÊT TƯ TUYÊT TON ” thimay ra cò môt nưa SỢ.

  3. Các bậc cao niên nói phải lắm. Có điều đây là “lỗi hệ thống” nên phải “sống chung với lũ” thôi. Ta bất bình cũng là vì “có liêm có sỉ”. Kẻ vô liêm sỉ thì đã chạy theo để mà tán tụng.

  4. Chào Ông Giáo Làng,
    Ông viết rất hay và rất đúng, những chưa hoàn toàn đúng. Ông chỉ nói từ bộ trưởng trở xuống, thể cấp cao hơn bộ trưởng, họ sạch hay sao? Ông có biết lương của viên chức cao cấp nhất của csVN là chủ tịch nước, khoảng $AUD 12,000.00/ 1 năm. Ông có biết NXP có hai căn nhà ở USA hay không? Nói thì nói cho rõ, không nể nang, sợ hãi bất cứ một cường quyền nào mới là kẻ sĩ. Vi đói, giựt đồ ăn trị giá không tới $50,000.00 tiền Hồ, bị “thẩm phán” phạt tù, trong khi đó bọn vô lại, lại nắm quyền cao chức lớn ăn cắp hàng tỷ USD lại thăng quan tiến chức. Chẳng thấy “toà án ” hay “thẩm phán” nào đưa bọn tội phạm quốc gia ra luận tội?
    Chúc Ông mạnh dạn hơn.

    Một thày giao già được đào tạo dưới chinh thể VNCH.

Trả lời Vũ Xuân Túc Hủy trả lời

Please enter your comment!
Please enter your name here